वीज पडण्यापूर्वीच मिळवा अलर्ट! भारत सरकारचे ‘दामिनी ॲप’ ठरू शकते जीव वाचवणारे.
वीज पडण्यापूर्वीच मिळवा अलर्ट! भारत सरकारचे ‘दामिनी ॲप’ ठरू शकते जीव वाचवणारे.
मान्सूनचा काळ सुरू झाला की बळीराजासोबतच आपल्या सर्वांनाच वेध लागतात ते पावसाचे. पण गेल्या काही वर्षांत पावसासोबतच वीज कोसळण्याच्या (Lightning Strike) घटनांमध्ये प्रचंड वाढ झाली आहे. दरवर्षी जून आणि जुलै महिन्यांत वीज पडून शेतात काम करणारे शेतकरी, नागरिक आणि पशुधनाचा नाहक बळी जातो. याच नैसर्गिक आपत्तीपासून नागरिकांचे रक्षण करण्यासाठी भारत सरकारच्या पृथ्वी विज्ञान मंत्रालयाने (Ministry of Earth Sciences) एक अत्यंत महत्त्वाचे मोबाईल ॲप्लिकेशन विकसित केले आहे, ज्याचे नाव आहे ‘दामिनी ॲप’ (Damini App).
हे ॲप नेमके काय आहे, ते कसे काम करते, त्याचे काय फायदे आहेत आणि ते मोबाईलमध्ये कसे वापरायचे, याची संपूर्ण माहिती आपण अगदी सोप्या भाषेत खालीलप्रमाणे जाणून घेणार आहोत.
दामिनी ॲप काय आहे आणि ते कोणी तयार केले आहे?
दामिनी ॲप हे भारत सरकारच्या पृथ्वी विज्ञान मंत्रालयांतर्गत काम करणाऱ्या ‘इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ ट्रॉपिकल मेट्रोलॉजी’ (IITM-पुणे) या संस्थेने विकसित केलेले एक अधिकृत आणि संपूर्णपणे मोफत मोबाईल ॲप्लिकेशन आहे. हे ॲप तुमच्या परिसरात वीज पडण्याची शक्यता आहे का, याची अचूक पूर्वसूचना देण्याचे काम करते.
दामिनी ॲप कसे काम करते? (जीपीएस आधारित यंत्रणा)
हे ॲप पूर्णपणे तुमच्या मोबाईलच्या GPS (ग्लोबल पोझिशनिंग सिस्टीम) यंत्रणेवर काम करते. जेव्हा तुम्ही हे ॲप तुमच्या मोबाईलमध्ये सुरू करता, तेव्हा ते तुमच्या सद्यस्थितीचे (Current Location) लोकेशन ट्रॅक करते. संपूर्ण देशभरात बसवण्यात आलेल्या हवामान विभागाच्या रडार नेटवर्कशी हे ॲप जोडलेले असते. तुमच्या परिसरातील ढगांची हालचाल आणि हवेतील विजेचा दाब ओळखून हे ॲप संभाव्य धोक्याची माहिती गोळा करते आणि थेट तुमच्या स्क्रीनवर अलर्ट पाठवते.
दामिनी ॲप खरोखर किती उपयुक्त आहे?
ग्रामीण भागात आणि शेतात काम करणाऱ्या लोकांसाठी हे ॲप एक ‘सुरक्षा कवच’ म्हणून सिद्ध होत आहे. याची मुख्य वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:
१५ मिनिटे आधीच अलर्ट: वीज पडण्याच्या संभाव्य घटनेची पूर्वसूचना हे ॲप तुम्हाला तब्बल १५ मिनिटे आधीच देते, जेणेकरून तुम्हाला सुरक्षित ठिकाणी जाण्यासाठी पुरेसा वेळ मिळेल.
अचूक माहिती: तुमच्या लोकेशनच्या आजूबाजूला किती त्रिज्येत विजेची हालचाल सुरू आहे, याची अगदी अचूक माहिती यावरून मिळते.
जीवाचे संरक्षण (बचाव): मान्सूनच्या काळात (विशेषतः जून-जुलैमध्ये) शेतात काम करताना, जनावरे चारताना अचानक येणाऱ्या विजांच्या संकटापासून हे ॲप स्वतःचा, कुटुंबाचा आणि पशुधनाचा बचाव करण्यासाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
वापरायला अत्यंत सोपे: हे ॲप वापरण्यासाठी कोणत्याही क्लिष्ट तांत्रिक ज्ञानाची गरज नाही. सर्वसामान्य व्यक्तीही हे सहज हाताळू शकते.
दामिनी ॲप मोबाईलमध्ये कसे डाउनलोड आणि सेट करावे?
हे ॲप तुमच्या मोबाईलमध्ये सुरू करण्यासाठी खालील ४ सोप्या स्टेप्स फॉलो करा:
१. प्ले स्टोअर किंवा ॲप स्टोअरवरजा: तुमच्या अँड्रॉइड मोबाईलमधील Google Play Store किंवा आयफोनमधील Apple App Store ओपन करा.
ॲप डाऊनलोड करण्यासाठी खालील लिंक वर क्लिक करा.
https://play.google.com/store/apps/details?id=com.lightening.app.damini
२. ॲप सर्च करा: सर्च बारमध्ये Damini Lightning Alert’ असे टाईप करून ॲप शोधा आणि ते इन्स्टॉल (Download) करा.
३. लोकेशन (GPS) ऑन करा: ॲप डाऊनलोड झाल्यावर ते ओपन करा आणि तुमच्या मोबाईलचे Location (GPS) ‘Allow’ किंवा ऑन करा, जेणेकरून ॲपला तुमचे अचूक लोकेशन समजेल.
४. नोटिफिकेशन सुरू ठेवा: वेळेवर अलर्ट आणि चेतावणी मिळण्यासाठी ॲपचे Notification नेहमी सुरू (On) ठेवा.
वीज कडकडत असताना घ्यायची काळजी (दामिनी ॲपवरील मार्गदर्शक सूचना)
ॲप अलर्ट देण्यासोबतच तुम्हाला सुरक्षेचे नियमही सांगते. जर तुमच्या परिसरात वीज पडण्याचा इशारा मिळाला, तर पुढील गोष्टी त्वरित करा:
* मोकळ्या शेतात किंवा झाडाखाली उभे राहणे टाळा.
* विजा चमकत असताना धातूच्या वस्तू, विजेचे खांब किंवा पाण्याच्या साठ्यापासून दूर राहा.
* शक्य तितक्या लवकर पक्क्या घरात किंवा सुरक्षित छताखाली आश्रय घ्या.
* जर तुम्ही मोकळ्या मैदानात असाल आणि आडोसा नसेल, तर कानावर हात ठेवून दोन्ही पावले जवळ घेऊन जमिनीवर खाली बसा (उताणे किंवा पालथे झोपू नका).
थोडक्यात सांगायचे तर: निसर्गाच्या या अवकृपेपासून वाचण्यासाठी विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाची ही मदत घेणे आज काळाची गरज बनली आहे. आजच तुमच्या आणि तुमच्या शेतकरी बांधवांच्या मोबाईलमध्ये ‘दामिनी ॲप’ डाऊनलोड करा आणि सुरक्षित राहा!
हे सुध्धा वाचा…
“अॅग्री स्टॅक आयडी – शेतकऱ्याचा डिजिटल आधार, शेतीच्या भविष्याची हमी!”
